अपंग कल्याण योजना – अपंग व्यक्तींना आर्थिक सहाय्य व रोजगार संधी.
🧩 प्रमुख अपंग कल्याण योजना – महाराष्ट्र योजना उद्देश लाभ अर्ज प्रक्रिया अपंग पेन्शन योजना (Handicap Pension Scheme) शारीरिकदृष्ट्या अपंग व्यक्तींना आर्थिक सहाय्य देणे दरमहा ₹600 पेन्शन सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या कार्यालयात किंवा ऑनलाइन अर्ज इंदिरा गांधी राष्ट्रीय अपंग निवृत्तीवेतन योजना केंद्र पुरस्कृत योजना – दिव्यांगांना आर्थिक सुरक्षा दरमहा पेन्शन (राज्यानुसार रक्कम बदलते)
आरोग्य विमा योजना – गरीब व दुर्बल कुटुंबांसाठी मोफत आरोग्य विमा.
🏥 आयुष्मान भारत – PM-JAY योजनेची माहिती मुख्य लाभ कव्हरेज: दरवर्षी प्रति कुटुंब ₹5,00,000 पर्यंत मोफत उपचार. रुग्णालये: सरकारी व सूचीबद्ध खासगी रुग्णालयांमध्ये कॅशलेस सेवा. कुटुंब मर्यादा नाही: सदस्यसंख्या किंवा वयावर कोणतीही मर्यादा नाही. सर्व आजारांचा समावेश: पहिल्या दिवसापासून पूर्वीचे आजारही कव्हर. सेवा: तपासणी, औषधे, शस्त्रक्रिया, ICU, अन्न व राहण्याची सोय, डिस्चार्जनंतर 15 दिवस फॉलोअप.
ज्येष्ठ नागरिक पेन्शन योजना – वृद्धांना मासिक पेन्शन.
📌 योजनेचे उद्दिष्ट (ज्येष्ठ नागरिक पेन्शन) ६० वर्षांवरील नागरिकांना आर्थिक सुरक्षितता देणे वृद्धांच्या जीवनमानात सुधारणा करणे आरोग्य, प्रवास आणि सामाजिक सुविधा सहज उपलब्ध करून देणे महाराष्ट्र सरकारने २०२६ मध्ये ज्येष्ठ नागरिकांसाठी पेन्शन योजना सुरू केली आहे ज्यामध्ये पात्र वृद्धांना दरमहा ₹४,५०० ते ₹७,००० पर्यंत थेट बँक खात्यात पेन्शन मिळते. अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन ‘आपले सरकार
Prime Minister Employment Generation Programme (PMEGP) – नवीन उद्योग सुरू करण्यासाठी आर्थिक सहाय्य.
📌 PMEGP योजनेची मुख्य वैशिष्ट्ये प्रधानमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (PMEGP) हा केंद्र सरकारचा प्रमुख loan-linked subsidy scheme आहे, ज्यामध्ये नवीन उद्योग सुरू करण्यासाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाते. 2026–27 मध्ये या योजनेसाठी तब्बल ₹4,500 कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे, ज्यामुळे उद्योजकांना निधी मिळवणे अधिक सोपे झाले आहे. अंमलबजावणी संस्था: Khadi and Village Industries
MSME Subsidy योजना – लघु व मध्यम उद्योगांसाठी सबसिडी.
MSME Subsidy योजना – मुख्य वैशिष्ट्ये (MSME सबसिडी योजना) MSME Subsidy योजना 2026 मध्ये महाराष्ट्रातील लघु व मध्यम उद्योगांना भांडवली गुंतवणूक, तंत्रज्ञान सुधारणा, व रोजगार निर्मितीसाठी मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक मदत दिली जाते. पात्र MSME युनिट्सना 25–35% पर्यंत सबसिडी, मशीनरी खरेदीसाठी सहाय्य, व ISO प्रमाणपत्र खर्चाची परतफेड मिळू शकते. 1. पात्रता (Eligibility) (MSME सबसिडी
रोजगार व व्यवसाय योजना
📌 प्रमुख रोजगार व व्यवसाय योजना (२०२६) केंद्र सरकारच्या योजना प्रधानमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (PMEGP) उत्पादन क्षेत्रासाठी ₹५० लाखांपर्यंत कर्ज सेवा/व्यवसाय क्षेत्रासाठी ₹२० लाखांपर्यंत कर्ज अनुदान: सामान्य वर्ग – शहरी १५%, ग्रामीण २५%; SC/ST/महिला – शहरी २५%, ग्रामीण ३५% प्रधानमंत्री मुद्रा योजना (PMMY) लहान व्यवसायांसाठी ₹१० लाखांपर्यंत कर्ज शिशु, किशोर, तरुण या तीन
मुख्यमंत्री फेलोशिप २०२६ – विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती व प्रशिक्षण.
🎓 विद्यार्थी व शिक्षण योजना मुख्यमंत्री फेलोशिप योजना २०२६ ही महाराष्ट्र शासनाची विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत राज्यातील हुशार व प्रतिभावान विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती व प्रशिक्षणाची संधी दिली जाते. 🎓 योजनेचा उद्देश (मुख्यमंत्री फेलोशिप योजना) विद्यार्थ्यांना शासनाच्या विविध विभागांमध्ये काम करण्याचा अनुभव देणे. धोरणनिर्मिती, प्रशासन व सामाजिक विकास क्षेत्रात प्रत्यक्ष सहभाग मिळवून देणे. तरुणांना नेतृत्वगुण,
Stand-Up India योजना – SC/ST व महिलांसाठी ₹१ कोटीपर्यंत कर्ज.
📌 Stand-Up India योजना – मुख्य माहिती (Stand-Up India योजना) Stand-Up India योजना 2026 ही भारत सरकारची वित्त मंत्रालयांतर्गत योजना आहे जी SC/ST व महिला उद्योजकांना नवीन (Greenfield) व्यवसाय सुरू करण्यासाठी ₹10 लाख ते ₹1 कोटीपर्यंत बँक कर्ज उपलब्ध करून देते. ही योजना उत्पादन, सेवा, व्यापार आणि कृषीपूरक क्षेत्रांसाठी लागू आहे. उद्दिष्ट SC/ST व
लाडकी बहिण योजना – पात्र महिलांना आर्थिक सहाय्य.
लाडकी बहिण योजना 2026 – पात्र महिलांना दरमहा ₹1,500 आर्थिक सहाय्य लाडकी बहिण योजना ही महाराष्ट्र शासनाची महिलांसाठी महत्त्वाची योजना आहे. पात्र महिलांना दरमहा ₹1,500 थेट बँक खात्यात (DBT) आर्थिक सहाय्य दिले जाते, ज्यामुळे त्यांचे आर्थिक स्वावलंबन आणि सामाजिक सक्षमीकरण साध्य होते. 📌 योजनेचे उद्दिष्ट (महाराष्ट्र शासनाची लाडकी) महिलांना आर्थिक स्वावलंबन देणे कुटुंबातील आर्थिक
जागतिक पुस्तक दिन आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे पुस्तकप्रेम
जागतिक पुस्तक दिन (२३ एप्रिल) हा वाचन संस्कृतीचा उत्सव आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे पुस्तकप्रेमाचे जिवंत उदाहरण होते—त्यांनी मुंबईतील राजगृह हे घरच ५०,०००+ पुस्तकांचे ग्रंथालय बनवले. परिचय (जागतिक पुस्तक दिन) जागतिक पुस्तक दिन दरवर्षी २३ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. या दिवशी वाचन संस्कृती, ज्ञानप्रसार आणि पुस्तकांचे महत्त्व अधोरेखित केले जाते. बाबासाहेबांचे पुस्तकप्रेम डॉ. आंबेडकर